ԼՈՒՍԱՆԿԱՐ` ՄԱՐՅՈՒՇ ՉԵՇԵՒՍԿ

Muzeum Życia

Published 07/11/2014

Warszawskie Muzeum Historii Żydów Polskich pokazuje Polskę jako miejsce spotkań różnych kultur, języków i wyznań. Gmach najnowocześniejszego muzeum w Polsce, które zostanie otwarte 28 października 2014 r., został wyróżniony prestiżową nagrodą „Projekt Architektoniczny Roku” w konkursie Eurobuild Awards.
„Niesamowity, dynamiczny hol oraz jasne, otwarte przestrzenie odzwierciedlają hasło ‘muzeum życia’” – napisano w uzasadnieniu nagrody w kategorii „najlepszy projekt budynku komercyjnego lub użyteczności publicznej, którego budowa zakończyła się w 2013 r.” Muzeum, zaprojektowane przez fińskiego architekta Rainera Mahlamäkiego, pokonało m.in. Poznań City Center, dworzec połączony z galerią handlową w stolicy Wielkopolski, oraz centrum handlowo – biurowe Plac Unii w Warszawie.

Gmach muzeum na warszawskim Muranowie, w centrum dawnej dzielnicy żydowskiej, nazywanej Dzielnicą Północną, na historycznym terenie Getta Warszawskiego, ma 12,8 tys. mkw. powierzchni użytkowej.

Zaprojektowany został na planie kwadratu, w postaci sześcianu o szklanych ścianach. Najbardziej zewnętrzna warstwa składa się z paneli, pokrytych miedzianą siatką. Hebrajskie litery na panelach tworzą napis „Po-lin”, nawiązujący do legendy o pierwszych żydowskich osadnikach na ziemiach polskich. Symbol „P” to połączenie łacińskie litery „p” i hebrajskiej „pej”. Wejście do muzeum ma kształt hebrajskiej litery Taw, od której zaczynają się słowa „tarbut” („kultura”) i „tewa” („arka”).

Na dwa miesiące przed otwarciem muzeum „Polin” wybrano na jego oficjalną nazwę. Ze słowem, którym Żydzi określają Polskę, wiąże się legenda, którą uczyniono motywem przewodnim galerii „Las” – pierwszej udostępnionej części wystawy głównej. Na kilku szklanych ekranach wyświetlane są animacje komputerowe przedstawiające rośliny i zwierzęta. Za ich sprawą zwiedzający przenoszą się do średniowiecznego lasu, do którego przybyli Żydzi wygonieni w 1492 r. z Hiszpanii, Portugalii i krajów niemieckich. Według jednej z wersji legendy, nazwę kraju odczytali jako „Polin”, co po hebrajsku znaczy „tutaj spocznij”, według innej karta z napisem „Po-lin” spadła im z nieba. Legendarny krakowski rabin Mojżesz Isserles żyjący w XVI w. pisał o Polsce: „W tym kraju nie ma zawziętej nienawiści do nas, jak w Niemczech. Oby zostało tak nadal, aż do nadejścia Mesjasza”.

Wraz z galerią muzeum uruchomiło platformę internetową „Historie Polin”/”Stories of Polin”, na której gromadzone będą historie ludzi z całego świata, opowiadających o związkach z kulturą żydowską. Można je znaleźć na stronie storiesofpolin.com.

Znajdująca się w podziemiach budynku wystawa główna poświęcona jest historii Żydów polskich od średniowiecza do czasów współczesnych. oficjalne otwarcie odbędzie się 28 października 2014 roku. Nie jest ona tradycyjnym zbiorem gablot wypełnionych przedmiotami. Historyczną część wystawy rozpoczyna moneta z XII wieku z hebrajskimi inskrypcjami. Jej istnienie świadczy dobitnie o obecności żydowskich kupców w Polsce jeszcze we wczesnym średniowieczu. Niezwykle efektowna jest też rekonstrukcja dachu XVII-wiecznej drewnianej synagogi z Gwoźdźca, miejscowości, która leży na terytorium dzisiejszej Ukrainy. Jej sufit pokrywały bajeczne wielokolorowe malowidła pokazujące żydowskie znaki zodiaku, fragmenty Tory, ornamenty roślinne i zwierzęce. Synagoga spłonęła w czasie I wojny światowej, ale jej dach został odtworzony na podstawie oryginalnych szkiców i zdjęć z XIX wieku. Takich ciekawych miejsc zwiedzający znajdą w warszawskim muzeum więcej.

Na kolejnych kondygnacjach budynku muzeum są sale wystaw czasowych, wielofunkcyjne audytorium na 480 miejsc, centrum edukacyjne i informacyjne, przestrzeń dla dzieci, kawiarnia oraz sklep muzealny.

Prace nad społecznym projektem muzeum rozpoczęto w 1995 r., dzięki wsparciu międzynarodowych organizacji i osób prywatnych z całego świata. Dziesięć lat później, w 2005 r., gdy MHŻP oficjalnie powołano do życia, patronat nad nim objął ówczesny Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski. Muzeum jest pierwszą w Polsce instytucją publiczno-prywatną, tworzoną przez rząd, samorząd lokalny i organizację pozarządową – Żydowski Instytut Historyczny.

Kiedy w kwietniu 2013 r., z okazji 70. Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim, budynek muzeum otwarto dla publiczności, odwiedziły go tłumy. Przez pierwsze dwa dni progi gmachu przekroczyło 15 tys. osób, w kolejnym – kilka tysięcy. Budynek ma opinię najlepiej dostosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych w Polsce.

Zdaniem inicjatorów MHŻP, muzeum jest świadectwem przełomu, jaki dokonuje się we wzajemnych stosunkach Polaków i Żydów, źródłem informacji o Żydach polskich, ale też miejscem spotkania kultur. W muzeum stale organizowane są wykłady, pokazy i spotkania poświęcone historii Żydów polskich. Ważnymi tematami w jego działalności są też m.in. tolerancja, otwartość i różnorodność. Odwołując się do tych wartości twórcy muzeum chcą pokazać ogromne bogactwo, którym Polska, jako niezwykle wielokulturowy kraj, dysponowała przez wieki.

Źródło: www.Polska.pl

Więcej na stronie: www.jewishmuseum.org.pl

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *