312810_134681513234001_5621845_n

«Polskie ślady»: 2. Gurgen Gadaczik i jego sztuka

Published 18/04/2014

Gurgen Gadaczik to wybitna polska postać w ormiańskiej rzeczywistości – reżyser, operator filmowy.

Urodził się w 1950 roku w Erywaniu, w rodzinie o polskich korzeniach.

Żona Gurgena – Irena Kamińska – również jest Polką.

Jego dziadek Józef – był lekarzem, mieszkańcem Będzina w Królestwie Polskim. Podzielił los wielu polskich patriotów, którzy sprzeciwiali się ówczesnej władzy i w wyniku represji po rewolucji 1905 roku został zesłany na Wschód. Józef Gadachik trafił do małej miejscowości Mec Parni w Armenii. Mieszkańcy do dziś pamiętają o polskim lekarzu, który pomagał, leczył, był dobrym człowiekiem.

Jego ojciec Stanisław, był w Giumri dyrektorem Teatru Lalek i sekretarzem Związku Teatralnego .

Matka Gurgena Gadachika była z wykształcenia filologiem. Z jej inicjatywy powstały w Erywaniu Muzea Awetika Isahakyana i Jegisze Czarenca; w tym drugim była dyrektorem do 1983 roku.

Gurgen Gadachik w 1972 roku ukończył Erywański Instytut Sztuk Pięknych na wydziale reżyserii. Będąc jeszcze studentem, w 1970 roku podjął pracę w armeńskiej telewizji publicznej, gdzie pracował do 1990 roku, prowadząc autorskie audycje. Zrealizował ponad 10 przedstawień telewizyjnych i nakręcił 250 filmów dokumentalnych.

Jeden z jego najbardziej znanych filmów nosi tytuł – „Wielcy Armenii”. Jest to jego interpretacja filmowych obrazów o wybitnych Ormianach: „Bez zakończenia” Khorena Abrahamyana, „Ostatnia rola” Mhera Mkrtczyana, „Pokonanie” Sosa Sargsyana, „Życie bez początku i bez końca Vladimira Msryana, „57 symfonia”, filmu, który opowiada o życiu Metaqsji Symonian i Ohana Duryana.

Swoja drogę zawodową rozpoczął od przyjęcia stanowiska asystenta reżysera. W 1988 r. utworzył Centrum Artystyczne „Teatr”, w którym zaczął gromadzić dzieła ormiańskich artystów. Tworząc Centrum Artystyczne, oprócz pracy reżyserskiej, podejmował się również roli operatora filmowego. W latach 1994-1998 był członkiem zespołu odpowiedzialnego za dokumentowanie kadencji pierwszego prezydenta Armenii – Lewona Ter-Petrosyana.

Gurgen Gadachik to również znany w Erywaniu i w całej Armenii artysta plastyk. Przyjaciele mówiá, że Gurgen stworzył nowy nurt w sztuce – „gugizm” od zdrobnienia imienia Gurgen – Gugo. To człowiek kreatywny, utalentowany, twórca oryginalnych form plastycznych wymagających dużej precyzji jubilerskiej.

„Staram się oddać w małej formie emocje, ruch i różne zjawiska. Metal, dioda, pęseta i twórcze podejście – to jedyne, co potrzebne, żeby stworzyć dzieło sztuki” – mówi Gadachik, jednak nie wyjawia swoich wszystkich sekretów twórczych.

Wiele jego prac znajduje się w kolekcjach znanych, , wybitnych osób: Vladimira Spivakova, Charlesa Aznavoura, Krzysztofa Pendereckiego, Bronisława Komorowskiego i innych. Jednak są takie jego dzieła, z którymi nie rozstaje się. Są dla niego tak cenne, że nie może ich ani sprzedać, ani podarować nikomu.

Swoje „obrazy” tworzy w wyjątkowej, oryginalnej technice, którą sam opracował. „Maluje” płynnym metalem mistrzowsko tworząc sceny figuralne i abstrakcyjne. „Poprzez metal można wyrazić nawet nastrój” – mówi Gadachik. Tematycznie w jego pracach przewija się kilka wątków: balet, taniec, znaki zodiaku, Cyganka, koło fortuny, aktorzy i maski, muzyka, los, kosmos, jak również scenki rodzajowe, błazen. „To właśnie błazen jest mi najbliższy, ponieważ zawsze mówi prawdę” – stwierdza Gadachik.

Ze względu na polskie korzenie Gurgen Gadachik przez lata utrzymywał bliskie kontakty z armeńską Polonią i działał w Związku Polaków w Armenii. Gdy pojawiła się możliwość wyjazdu do Polski, wraz z rodziną podjął decyzję o emigracji. Jesienią 2012 roku cała rodzina Gadachików zamieszkała w Raciborzu. Gurgen Gadachik z rąk prezydenta Raciborza odebrał polski dowód. Chce nadal zajmować się sztuką. W raciborskich galeriach już odbyły się wystawy jego dzieł. W Domu Książęcym w Raciborzu można zobaczyć kilka jego prac: „Drzewo genealogiczne”, „Błogosławieństwo”, „Pietę”,” Dylemat” oraz „Słoneczniki”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *